Monique Nolte volgt Kees Momma al sinds 1997 in intieme documentaires die zijn strijd voor zelfstandigheid vastleggen. Ruim 25 jaar later is de tekenaar en auteur nog steeds te volgen, en betrekt de autistische man op 59-jarige leeftijd definitief zijn eerste eigen woning.

4 gerelateerde berichten

Geboortejaar Kees Momma: 1965 · Documentaire-uitzending: 2014 · Leeftijd Kees in docu: 49 jaar · Platform NPO Start: Beschikbaar · Vervolgdocumentaires: Kees vliegt uit

Overzicht

1Bevestigde feiten
  • Kees Momma heeft autisme en werd geboren op 22 juni 1965 in Wassenaar (Wikipedia)
  • Henriëtte Momma overleed op 90-jarige leeftijd vlak voor recente berichtgeving (KRO-NCRV)
  • Kees heeft geen contact meer met zijn vader (KRO-NCRV)
2Wat onduidelijk is
  • Huidige woon situatie Kees na verhuizing in 2025
  • Status van Kees’ vader in het huidige leven
  • Exacte prijs van tekeningen die Kees Momma verkoopt
3Tijdlijn-signaal
  • 1997: Trainman (eerste documentaire)
  • 2014: Het beste voor Kees
  • 2023: Kees vliegt uit
  • 2025: Kees Vliegt Écht Uit
4Wat komt hierna
  • Documentaire volgt Kees’ definitieve verhuizing naar eerste eigen huis op 59-jarige leeftijd (YouTube)

De kerngegevens over Kees Momma en de documentairecyclus zijn samengevat in onderstaand overzicht.

Gegeven Waarde
Onderwerp Autistische Kees Momma
Regisseur Monique Nolte
Voorloper Trainman 1997
Moeder Henriëtte Momma overleden (90 jaar)
Leeftijd in eerste docu 49 jaar
Leeftijd in huidige docu 59 jaar

Waar kan je Het beste voor Kees kijken?

De documentaire “Het beste voor Kees” is via meerdere platforms te bekijken. NPO Start biedt de uitzending gratis aan als onderdeel van de 2doc-collectie, de documentairepool van de publieke omroep. Het platform is toegankelijk via browser en app.

NPO Start

  • Gratis beschikbaar via npo.nl/start
  • Onderdeel van 2doc-collectie
  • Directe video-link beschikbaar

Videoland

Videoland, het streamingplatform van DPG Media, host de documentaire eveneens in zijn archief. De serie is onderdeel van de rubriek rondom het werk van Monique Nolte (Videoland). Een abonnement is vereist om de content te bekijken.

Andere platforms

De documentaire verscheen oorspronkelijk bij KRO-NCRV, de omroepvereniging die de productie uit 2014 mede mogelijk maakte. Coproductiepartner was Selfmade Films, het productiebedrijf van Nolte.

Samenvatting: Kijkers kunnen kiezen tussen de gratis NPO Start-variant of de betaalde Videoland-versie. Beide platforms bieden de documentaire integraal aan, zonder extra kosten bovenop een regulier abonnement.

Is mevrouw Momma overleden?

Henriëtte Momma, de moeder van Kees die centraal stond in de eerste twee documentaires, overleed op 90-jarige leeftijd. KRO-NCRV bevestigde dit overlijden in berichtgeving rondom de latere documentaire “Kees Vliegt Écht Uit”.

Overlijden Henriëtte Momma

Henriëtte was het anker voor Kees: de moeder die hem rustig kon krijgen als geen ander en die 24-uurszorg combineerde met een warm gezinsleven. In “Het beste voor Kees” werd zichtbaar hoe intensief die zorgtaak was. Na haar overlijden moest Kees definitief een weg vinden zonder haar steun.

Reactie documentairemaakster

Monique Nolte, die Henriëtte al sinds 1997 filmde, verwerkte het overlijden in de latere afleveringen. De camera bleef draaien toen het overlijden werd verwerkt, waardoor kijkers een intieme blik kregen op wat dit verlies betekende voor Kees’ autonomieestreven.

Wat dit betekent

Het overlijden van Henriëtte markeert een keerpunt in de documentairecyclus: waar de eerste films gingen over het dilemma van ouderlijke zorg, focust de nieuwste op hoe Kees zelfstandigheid verovert zonder zijn belangrijkste steunpilaar.

Waarom heeft Kees Momma geen contact meer met zijn vader?

Kees Momma heeft het contact met zijn vader verbroken. De reden die hij zelf aanhaalde in de documentaire was simpel: het beeld van zijn vader was te triest om te onderhouden. KRO-NCRV citeerde Kees in hun verslaggeving.

Contact verbroken

Waar Henriëtte de verbindende factor was tussen Kees en zijn vader, verdween die brug na haar overlijden. Kees koos ervoor om de relatie niet voort te zetten — een keuze die in lijn ligt met zijn wens om niet geconfronteerd te worden met situaties die hem emotioneel belasten.

Reden: te triest beeld

In de woorden van Kees zelf: de herinnering aan zijn vader werd gekleurd door diens aftakeling en verdriet na het verlies van Henriëtte. Door afstand te nemen, beschermde Kees zichzelf tegen een confrontatie met verlies die hij moeilijk kon verwerken.

“Ik wil niet geconfronteerd worden met de gebreken die ik zelf ook heb.”

— Kees Momma, KRO-NCRV

Welke diagnose heeft Kees Momma?

Kees Momma heeft klassiek autisme. Dit werd hem duidelijk op 9-jarige leeftijd, toen hij via een televisieprogramma herkenning vond in de beschreven kenmerken. Wikipedia documenteert deze self-realization.

Autisme diagnose

De diagnose klassiek autisme bepaalt Kees’ wereld: zijn obsessies en angsten, zijn moeite met sociale contexten, en zijn intensieve focus op tekenen en schrijven. NPO Radio 1 beschrijft hem als iemand met een laag zelfbeeld maar scherpe intellectuele vermogens.

In 1965, bij zijn geboorte, adviseerden artsen nog opname in een inrichting vanwege beperkte kennis over autisme. Zijn ouders kozen ervoor om hem thuis op te voeden — een keuze die zijn latere zelfstandigheid mede mogelijk maakte.

Vervolgdocumentaires

Na “Het beste voor Kees” volgden meerdere afleveringen: “Kees vliegt uit” (2023) en “Kees Vliegt Écht Uit” (2025). Wikipedia bevestigt de première-datum van 2 april 2023 voor de tussenliggende doc, en 11 juni 2025 voor de recentste aflevering. Monique Nolte filmt Kees inmiddels al 17 jaar (NPO Radio 1).

The upshot

De documentairecyclus toont een zeldzame evolutie: van een man die afhankelijk was van intensieve ouderlijke zorg naar iemand die op 59-jarige leeftijd zijn eerste eigen woning betrekt. Die transformatie — vastgelegd over bijna twee decennia — maakt de serie uniek in de Nederlandse documentairegeschiedenis.

Wat zijn triggers bij autisme?

Autistische mensen ervaren triggers: prikkels of situaties die angst, overload of dis regulatie veroorzaken. Bij Kees waren zijn ouders cruciaal in het beheersen van deze triggers — een dynamiek die “Het beste voor Kees” uitgebreid belicht.

Triggers en ACT

In de autismezorg wordt vaak gewerkt met Acceptance and Commitment Therapy (ACT), waarbij triggers niet vermeden worden maar bewust beheerd. De context waarin Kees werd opgevoed — aangepast aan zijn specifieke behoeften — vormde een natuurlijke voorloper van deze benadering.

Kees Momma context

Kees’ obsessies en angsten werden door zijn ouders beheerd via structuur en rituelen. Henriëtte was hierbij het meest effectief: zij kon Kees kalmeren waar anderen dat niet konden. Na haar overlijden moest Kees leren om deze zelfregulatie zelfstandig toe te passen.

The catch

Zelfstandigheid klinkt als een overwinning, maar voor Kees betekent het ook het ontbreken van een vangnet. Waar zijn ouders 24-uurs beschikbaar waren, moet hij nu navigeren met externe begeleiding die nooit zo intensief zal zijn als de zorg thuis.

Tijdlijn: van Trainman tot Kees Vliegt Écht Uit

De documentairecyclus over Kees Momma beslaat ruim 25 jaar filmmakerstijd, van de eerste opnames in 1997 tot de meest recente première in juni 2025.

De onderstaande tijdlijn toont de evolutie van Kees’ leven en de documentaireserie.

Jaar Documentaire Kees’ leeftijd
1997 Trainman 32 jaar
2014 Het beste voor Kees 49 jaar
2023 Kees vliegt uit 58 jaar
2025 Kees Vliegt Écht Uit 59 jaar

Monique Nolte startte in 2019 een crowdfundactie om “Kees vliegt uit” te financieren, wat de weg vrijmaakte voor de latere afleveringen. De evolutie van de serie weerspiegelt de persoonlijke groei van Kees: waar de eerste film nog draaide om het gezinsleven, volgt de nieuwste documentaire zijn definitieve vertrek uit het ouderlijk huis.

Bevestigde feiten en onduidelijkheden

Op basis van de beschikbare bronnen valt een helder onderscheid te maken tussen wat vaststaat en wat onbekend blijft.

Bevestigde feiten

  • Autisme diagnose Kees Momma
  • Moeder Henriëtte overleden op 90-jarige leeftijd
  • Geen contact met vader sinds overlijden moeder
  • Première “Kees Vliegt Écht Uit” op 11 juni 2025
  • Monique Nolte filmt al 17 jaar
  • Beschikbaarheid op NPO Start en Videoland

Wat onduidelijk blijft

  • Huidige woon situatie Kees na verhuizing
  • Status en naam van Kees’ vader
  • Exacte prijs van Kees’ tekeningen
  • Details over boeken die Kees schreef
  • Crowdfundresultaten van 2019
Why this matters

De kloof tussen bevestigde feiten en onduidelijkheden is klein maar significant: wat we zeker weten is dat Kees een transformeertraject heeft doorlopen. Wat onduidelijk blijft, raakt vooral de details van zijn huidige leven — informatie die Kees zelf niet actief deelt en die de focus op zijn autonomie eerder dient dan schaadt.

Wat kijkers zeggen: citaten en reacties

Kees beschrijft zelfstandigheid in bijna spirituele termen: als een verlossing. Dit staat in scherp contrast met de periode waarin hij bij zijn ouders woonde en 24-uurszorg ontving — een periode die hij zelf omschreef als functioneel maar begrenzend.

“Ik wil niet geconfronteerd worden met de gebreken die ik zelf ook heb.”

— Kees Momma, KRO-NCRV

Dit statement onderstreept een belangrijk aspect van Kees’ autisme: de scherpe zelfbewustzijn over zijn beperkingen. Hij vermijdt bewust situaties die hem confronteren met wat hij niet kan — een strategie die zijn sociale wereld smaller houdt maar ook beschermt.

Samenvatting

De documentairecyclus over Kees Momma documenteert een van de meest intieme transformaties in de Nederlandse media: een autistische man die op latere leeftijd leert om zelfstandig te wonen, vastgelegd door dezelfde filmmaker over bijna drie decennia. Henriëtte Momma’s overlijden op 90-jarige leeftijd markeert het einde van een zorgperiode en het begin van een nieuwe fase voor Kees. Waar hij eerst afhankelijk was van een drie-eenheid met zijn ouders, betrekt hij nu zijn eerste eigen woning — een stap die hijzelf “verlossing” noemt.

Voor wie de documentaire wil zien: de keuze is eenvoudig. NPO Start biedt de originele uitzending gratis, terwijl Videoland de volledige serie plus vervolgen host. De evolutie van Trainman (1997) naar Kees Vliegt Écht Uit (2025) biedt een unieke blik op wat autonomie betekent voor iemand met autisme.

Gerelateerde lectuur: Films en tv-programma’s met Kieran Culkin – Volledige filmografie en beste rollen · Films van Penélope Cruz – Volledige filmografie en beste rollen

Aanvullende bronnen

youtube.com, youtube.com

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Hoe oud is Henriëtte Momma overleden?

Henriëtte Momma overleed op 90-jarige leeftijd, kort voordat de nieuwste documentaire “Kees Vliegt Écht Uit” in première ging. KRO-NCRV bevestigde dit overlijden in hun berichtgeving.

Waarom moet het raam open na overlijden?

In de documentaire wordt zichtbaar dat Kees na het overlijden van zijn moeder moeite heeft met de beklemmende sfeer in het huis. Het open raam fungeert als fysieke metafoor voor de noodzaak om te ontsnappen aan een omgeving die te veel herinnert aan verlies.

Hoeveel kost een tekening van Kees Momma?

De exacte prijs van Kees Momma’s tekeningen is niet openbaar gedocumenteerd in de geraadpleegde bronnen. Hij verkoopt zijn werk via diverse kanalen, maar concrete prijzen blijven onbekend.

Leven de ouders van Kees Momma nog?

Henriëtte Momma is overleden op 90-jarige leeftijd. Over de huidige status van Kees’ vader is weinig bekend; Kees heeft het contact met hem verbroken na het overlijden van zijn moeder.

Is er een autistische serie op Videoland?

De serie over Kees Momma — inclusief “Het beste voor Kees”, “Kees vliegt uit” en “Kees Vliegt Écht Uit” — is beschikbaar op Videoland. De documentaires belichten autisme vanuit een persoonlijk en langdurig perspectief.

Wat betekent ledigheid voor Kees?

In Kees’ wereld heeft “leegte” of “ledigheid” een specifieke betekenis: het verwijst naar momenten waarop hij geen structuur of activiteit heeft, wat kan leiden tot rumineren en angst. Zijn ouders vulden deze leegtes in met rituelen en activiteiten; nu moet hij dat zelf.

Is er een vervolg op Het beste voor Kees?

Ja, meerdere vervolgen verschenen: “Kees vliegt uit” (2023) en “Kees Vliegt Écht Uit” (2025). De documentairecyclus wordt al 17 jaar gemaakt door Monique Nolte en volgt Kees’ traject naar zelfstandigheid.